Εμείς οι “στερημένοι” νεοέλληνες, νεόπλουτοι, νεόπτωχοι.

Η παγκόσμια οικονομική ύφεση μας άγγιξε. Μας έπιασε κρίση. Κατόπιν διαλογικής συζήτησης και εξέτασης πιθανών λύσεων και την εξέταση τρόπων μείωσης του κόστους ζωής και ταυτόχρονα εξοικονόμησης νέων πόρων (από σήμερα ο ελληνικός 3 ευρώ και χωρίς λουκούμι παρακαλώ), αποφασίσαμε από κοινού να γίνουμε μοδάτοι και να κάνουμε ένα downsizing. Τα πρώτα θύματα της νέας τάξης πραγμάτων, μοιραία ήταν τα αυτοκίνητα. 7000 κυβικά και τα τέσσερα μαζί. 1800 ευρώ οι ασφάλειες, 800 ευρώ τα τέλη κυκλοφορίας, 2000 ευρώ τα υποχρεωτικά σέρβις (χώρια οι λοιπές ζημίες). Οι δε βενζίνες περίπου 100 ευρώ την εβδομάδα…μέσος όρος 5200 το χρόνο. Περίπου 10000 ευρώ ετησίως!Μετά το πιεσόμετρο και το απαραίτητο λεξοτανίλ, πήραμε τη γενναία απόφαση να τα αποχωριστούμε και να τα αντικαταστήσουμε. Έτσι, πήραμε τους δρόμους σε αναζήτηση οικονομικότερων μεταφορικών μέσων. Είχαμε πάρει τις σχετικές αποφάσεις και είχαμε καταλήξει και στο τι ψάχναμε:
Από ένα Panda… και μάλιστα μεταχειρισμένο. Έτσι θα μας μένανε και λεφτά στη τσέπη… Πόσο χρόνο νομίζετε ότι αφιερώσαμε στις μάντρες μεταχειρισμένων αυτοκινήτων; ….μισή ώρα να ήταν, τρία τέταρτα το πολύ! Θέλετε να μάθετε και τον λόγο; Στις μάντρες δεν βρήκαμε αυτό που ψάχναμε, αλλά βρήκαμε πολλά κατασχεμένα και πολλά πρώην νοικιάρικα.
- «Εγώ δεν παίρνω το χαράμι κανενός…», είπε η Αγάπη, «…αλλά ούτε και αυτοκίνητο που στην εκφορά της λέξης Φαιστός θα ξεκινάει και θα πηγαίνει μόνο του προς τα εκεί!»

Μαύρα σύννεφα με πλάκωσαν και το downsizing άρχισε να απομακρύνεται καθώς κοίταζα τα μάτια της Αγάπης που είχαν καρφωθεί σε παραδιπλανή αντιπροσωπεία και πιο συγκεκριμένα σε ένα Range Rover Sport…του κουτιού! Στην έκρηξη μου, η Αγάπη (γυναίκα γαρ όπερ σημαίνει εκ φύσης καλή χειρίστρια δικαιολογιών), απάντησε ατάραχη: «ε…όχι δα και τζιπ… δύο υπάρχουν στη γειτονιά και ξέχασα να σου πω ότι ο κουμπάρος πήρε προχθές εκείνο το Saab το πώς το λένε…το 97…ίδια κι όμοια είμαστε;»

Έπρεπε να είχα καταλάβει ότι ήμουν καταδικασμένος από χέρι. Κακή μέρα είχα διαλέξει, καθώς ο ήλιος μεσουρανούσε κι έκανε παιχνίδια στις απαστράπτουσες λαμαρίνες μιας BMW στην πιο παραδιπλανή αντιπροσωπεία! Έχετε δει ζόμπι να περπατούν; Κάπως έτσι ήμουν κι εγώ… Το downsizing είχε γίνει πλέον παρελθόν… Τα βήματα μου με έφεραν μπροστά σε ένα υπέροχο cabrio… Επιμέναμε όμως ότι ποτέ ξανά δεν θα είχαμε από 2 αυτοκίνητα ο καθένας!!! Μεγάλος μπελάς προστέθηκε στο ήδη μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζαμε! Ποιος από τους δυο θα είχε το cabrio; Εσείς τι λέτε; Έλα όμως που το ήθελα κι εγώ… Κι έτσι συμφώνησε πότε – πότε να μου το δίνει! Μου αντιπρότεινε το παραδίπλα ίδιο μοντέλο με τέσσερις πόρτες… Τελικά συμφωνήσαμε… Τους ζυγούς μήνες η Αγάπη το cabrio και τους μονούς την μπερλίνα… Όλα καλά, όλα ωραία… Η Αγάπη καθότι και του οικονομικού κλάδου, ξεκίνησε άμεσα τους υπολογισμούς για την εξεύρεση της πιο συμφέρουσας χρηματοδότησης. «Τόσο μας δίνουν για τα παλιά, τόσο θέλουμε για τα καινούργια… Η διαφορά μόλις 50000 ευρώ… και η δόση μόλις 1350 € κάθε μήνα για 5 χρόνια»! Τζάμπα πράμα… με την διαφορά ότι στο τέλος η «εύκολη χρηματοδότηση» θα μας κόστιζε 31000 ευρώ παραπάνω!
Κοιταχτήκαμε και αρχίσαμε να γελάμε υστερικά… Ήρθαμε στα συγκαλά μας και αποφασίσαμε να πουλήσουμε τα δύο παλαιότερα αυτοκίνητα και να κρατήσουμε τα άλλα δύο!
Στο δρόμο για την επιστροφή συζητούσαμε πόσο εύκολα παρασυρθήκαμε για μια ακόμη φορά, από την ανάγκη μας να συντηρήσουμε το image μας… και όπως φάνηκε, μυαλό δεν βάζουμε!

Φταίμε εμείς;

Ύφεση, προβλήματα στις χρηματοδοτήσεις, απολύσεις, απλήρωτες επιταγές, απλήρωτες δόσεις δανείων, ανέχεια, η πείνα προ των θυρών της μέχρι πρότινος ευημερούσας κοινωνίας και μέσα σε αυτή τη παγκόσμια οικονομική αναστάτωση, ο Έλληνας αναζητεί για μια ακόμα φορά να βρει τα αίτια για να αποδώσει ευθύνες σε αυτούς που τον «εξαπάτησαν».

Φταίνε οι τράπεζες, φταίνε οι τόκοι, φταίνε τα ψιλά γράμματα, φταίνε τα πανωτόκια, φταίει το κεφάλαιο που πίνει το αίμα του λαού, φταίει η Αμερική, φταίει η ΕΕ, φταίει το κράτος, φταίει ο Χ, φταίει και ο Ψ. Φταίνε όλοι οι άλλοι πλην του Έλληνα. Αυτός είναι το θύμα. Αυτός είναι πάντα το θύμα!

Το πρόβλημα στην Ελλάδα το δημιούργησε η γενιά των σημερινών 40άρηδων και 50άρηδων. Όπως γράψαμε και σε ένα σχόλιο μας στο epikairo.gr* , εμείς που ανήκουμε σε αυτή τη γενιά, μεγαλώσαμε ακούγοντας το «φύλαγε για να έχεις». Μια φράση πιπίλα στα χείλη των γονιών μας που οι περισσότεροι εξ’ αυτών είχαν βιώσει την κατοχή και τον εμφύλιο, την πείνα και την εξαθλίωση. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 έως και στα τέλη του ’90, η δική μας γενιά, είναι αυτή που έβγαλε λεφτά και στην προσπάθεια της να αποτάξει από πάνω της την μιζέρια της παιδικής ηλικίας όπου όλα ήταν «μετρημένα», άρχισε να γλεντάει τα λεφτά της. Αυτό μέχρι το τέλος του ’90… Αλλαγή στην πιστωτική πολιτική, δραματική πτώση των επιτοκίων, «σφίξιμο», ήρθε και το ευρώ να συμπληρώσει το κακό και ο νέο-έλληνας που είχε καλομάθει στο «γλέντι», άρχισε να αναζητεί τρόπους για να διατηρήσει τον κεκτημένο τρόπο ζωής.

Και ύστερα ήρθαν οι τράπεζες!

Οι τράπεζες δεν έκαναν τίποτα περισσότερο από το να στηρίξουν την εμπορική τους πολιτική πάνω σε αυτή την ανάγκη που ο ίδιος ο Έλληνας δημιούργησε με τον τρόπο ζωής του. Ποια ήταν αυτή η ανάγκη; Το να εξακολουθήσει να ξοδεύει 3000 βγάζοντας 1000 και χωρίς κόπο! Έτσι είχε μάθει… Το θέμα βέβαια είναι βαθύ και αγγίζει τις εποχές που ο Έλληνας κατάλαβε πόσο εύκολο ήταν να κοροϊδέψεις τους κουτόφραγκους ευρωπαίους που με την είσοδο μας στην τότε ΕΟΚ, άνοιξαν τις κάνουλες των ταμείων τους κι άρχισαν να τροφοδοτούν την Ελλάδα με ζεστό και πολύ χρήμα. Βέβαια, αυτοί το έκαναν με την ελπίδα ότι οι Έλληνες θα βάλουν κάτω το κεφάλι και θα δημιουργήσουν (όπως έκαναν οι Ιρλανδοί και οι Πορτογάλοι και τόσοι άλλοι). Κάποια στιγμή κατάλαβαν το λάθος τους και έσφιξαν την κάνουλα, αλλά ήταν ήδη αργά. Ο Έλληνας είχε ήδη συνηθίσει σε αυτόν τον τρόπο ζωής. Στο να εκμεταλλεύεται την κάθε πιθανή και απίθανη ευρωπαϊκή επένδυση προς ίδιον όφελος. Ήταν η εποχή που δημιουργήθηκαν βιομηχανίες στα χαρτιά, που τα κότερα και οι βίλλες δηλώθηκαν ως σύγχρονα μηχανήματα, όπου ντενεκέδες γεμάτοι με νερό δηλωνόντουσαν λάδι Α’ ποιότητας και πολλά άλλα.

Με το άνοιγμα της διατραπεζικής αγοράς και την προσφορά εύκολων τρόπων για την συνέχιση του τρόπου ζωής που ήθελε ο Έλληνας, ήρθαν και τα «ψιλά γράμματα»… Γράμματα που κανένας δεν διάβασε ποτέ. Γράμματα κάτω από τα οποία ο Έλληνας υπέγραφε χωρίς φόβο, γιατί δεν ήθελε να χάσει χρόνο, γιατί το «ζεστό ξένο χρήμα» ήταν αυτό που ήθελε εδώ και τώρα!

Φυσικά το κράτος δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχο σε αυτή τη διαδικασία. Σε κάθε δάνειο, εισέπραττε το 3% επί του συνολικού ποσού του δανείου, πληρωτέο και αποδοτέο με τη χορήγηση του δανείου (ΕΦΤΕ: Ειδικός Φόρος Τραπεζικών Εργασιών). Για να μη πούμε και τίποτα για την εισφορά του νόμου 128/75 η οποία προστίθεντο στο επιτόκιο και το χαράτσι πληρωνόταν στο κράτος για όλη τη διάρκεια του δανείου. Σήμερα, ο νόμος 128 έχει κριθεί καταχρηστικός και η Ελλάδα άλλη μια φορά καταδικάστηκε από τα διεθνή δικαστήρια, της επιβλήθηκαν πρόστιμα και σε ένδειξη “σταδιακής συμμόρφωσης” μείωσε το φόρο στο γνωστό πια σε όλους 0.6% από 1.2%!

Ύστερα ήρθε το χρηματιστήριο. Οι απανταχού Έλληνες διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να γίνουν εν μια νυκτί πλούσιοι! Το κράτος άνοιξε την πόρτα της Σοφοκλέους και είπε: «Εδώ το ζεστό και το εύκολο χρήμα! Για περάστε παρακαλώ!» Και ήρθαν οι εκταμιεύσεις για τοποθετήσεις σε μετοχές, ακολούθησαν τα δάνεια για αγορά περισσοτέρων μετοχών, ακολούθησε η απληστία και μετά τα χρέη! Πως θα έβγαιναν τα χρέη;
Μα φυσικά με δάνεια και με υπογραφές αποδοχής των όσων έγραφαν τα ψιλά γράμματα που κανένας δεν διάβαζε… Ναι, αλλά ο Έλληνας έπρεπε να συνεχίσει να ζει όπως ζούσε: εύκολα και καλά!

Οι τράπεζες δημιούργησαν τα «εύκολα» στεγαστικά δάνεια για να μπορέσει ο μέσος Έλληνας να αγοράσει το κεραμίδι πάνω από το κεφάλι του και στις περισσότερες των περιπτώσεων, το κεραμίδι αυτό έπρεπε να είναι «καλό» και σε «καλή περιοχή» για να μπορεί να ξεχωρίζει. Ακολούθησαν και τα «εύκολα» καταναλωτικά δάνεια. Δόσεις για τα έπιπλα, δόσεις για τα ηλεκτρικά. Ο Έλληνας με το «καλό» κεραμίδι δεν μπορούσε να κυκλοφορεί με οτιδήποτε. Άλλωστε η άλλη βασική ανάγκη του Έλληνα, είναι αυτή του “επιδεικνύεστε εις τους γείτονας”. Τα «εύκολα» καταναλωτικά δάνεια είχαν την λύση κι ο Έλληνας αγόρασε όχι ένα, όχι δύο αλλά και τρία και τέσσερα αυτοκίνητα. Έτσι οι μέχρι πρότινος κάτοχοι μικρής έως μικρομεσαίας «κούρσας», έγιναν κάτοχοι πανάκριβων τζιποειδών, άρχισαν να οδηγούν «αστέρια», ενίοτε δε και εξωτικά αυτοκίνητα.

Εμείς οι «στερημένοι» νεοέλληνες, νεόπλουτοι, νεόπτωχοι. Το μέλλον θολό. Ζούμε την παρακμή μας και στενάζουμε, αγκομαχούμε και ρίχνουμε το φταίξιμο για την κατάντια μας παντού. Καταφέραμε μέσα σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες να καταστρέψουμε όχι μόνο την δική μας ευμάρεια, αλλά και αυτήν των επομένων γενεών. Από το ναδίρ μας ανοίγεται μόνον ένας δρόμος – μονόδρομος λιτότητας, μαζέματος, σκληρής δουλειάς και μεγάλου οραματισμού μήπως και εξιλεωθούμε κάποτε στα παιδιά μας.

Ο Καφετζής

* κλικ εδώ για τη σχετική αναφορά στο άρθρο και στο σχόλιο, στο epikairo.gr