Κομμένη η Ελλάδα στα τρία από τις κινητοποιήσεις των αγροτών. Διαμαρτύρονται οι αγρότες για την μη επίλυση των προβλημάτων του κλάδου τους, αλλά από τα όσα είδα σήμερα σε κάποια τηλεοπτικά «παράθυρα», αυτό που εξέλαβα εγώ ως μήνυμα, είναι ότι οι πραγματικοί λόγοι της διαμαρτυρίας τους, δεν είναι αυτοί που προβάλλονται. Εγώ είδα «αγρότες» συνδικαλιστές να εκφράζουν διαφορετικές απόψεις και να αντιμάχονται, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να συγκρίνονται και μεταξύ τους…
Το θέμα «αγρότες – κυβέρνηση», δεν είναι σημερινό. Είναι ένα θέμα που κρατάει χρόνια όπως τόσα άλλα «άλυτα» θέματα. Ταπεινή μου άποψη, το όλο θέμα πρέπει να επανεξεταστεί κάτω από ένα τελείως διαφορετικό πρίσμα και θα εξηγήσω παρακάτω.
Είναι γεγονός ότι όλες οι κυβερνήσεις τα έχουν κάνει «μπάχαλο» (ας μου επιτραπεί η λέξη), σε ότι αφορά την Εθνική αγροτική πολιτική που είναι ανύπαρκτη και κάθε φορά που οι αγρότες κατεβαίνουν στους δρόμους, η εκάστοτε αντιπολίτευση σπεύδει να τους υποστηρίξει… Δεν μπορώ να ξεχάσω κάποιους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκαν «καβάλα» σε τρακτέρ σε ένδειξη υποστήριξης των αγροτών σε αντίστοιχες περιπτώσεις όπως αυτή που ζούμε τώρα. Θεωρώ ότι αυτές οι κινητοποιήσεις όπως και οι αντίστοιχες του παρελθόντος, είναι πολιτικά υποκινούμενες άσχετα με το εάν προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο. Έχω την αίσθηση ότι καμία κυβέρνηση, οποιουδήποτε χρώματος δεν επιθυμεί να υπάρξει εθνική αγροτική πολιτική, γιατί αυτό θα δημιουργήσει αναπόφευκτες συγκρούσεις με διάφορα συμφέροντα.
Πέραν όμως αυτών, εγώ θα σταθώ σε ένα άλλο σημείο. Τι σημαίνει να είσαι αγρότης; Σημαίνει ότι είσαι ελεύθερος επαγγελματίας. Από τη στιγμή που αποφασίζεις να μπεις στην διαδικασία της παραγωγής και της εμπορικής εκμετάλλευσης προϊόντων, δεν διαφέρεις σε τίποτα από τον οποιοδήποτε άλλο παραγωγικό κλάδο. Αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που ακολουθείς αυτή την επαγγελματική κατεύθυνση: α) γνωρίζεις τους κινδύνους και τις δυσκολίες (όλοι οι κλάδοι έχουν τους αντίστοιχους δικούς τους κινδύνους), β) γνωρίζεις εκ των προτέρων τον τρόπο με τον οποίο θα προωθήσεις τα προϊόντα σου και γ) γνωρίζεις ότι οφείλεις να ακολουθήσεις τους κανόνες του ανταγωνισμού για να μπορέσεις να επιβιώσεις. Εν ολίγοις «επιχειρείς»! Δεν δέχομαι με τίποτα την πάγια τακτική που θέλει τους αγρότες «ραγιάδες» και κατατρεγμένους.
Ναι, είναι αλήθεια ότι τα κόστη μιας αγροτικής καλλιέργειας είναι τεράστια, γνωρίζω επίσης ότι οι διάφοροι μεσάζοντες που καθορίζουν και τις τιμές αγοράς κερδίζουν σε βάρος τους, γνωρίζω επίσης ότι μια αναποδιά του καιρού μπορεί να τινάξει στον αέρα κόπους μηνών… Όλα αυτά γνωστά, αλλά… Τα κόστη παραγωγής είναι τεράστια, αλλά η ελληνική αγροτική βιομηχανία, δεν εννοεί να κατανοήσει την λέξη «εξέλιξη» και την μεταστροφή προς τις σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας. Οι μεσάζοντες υπάρχουν γιατί οι ίδιοι οι αγρότες τους επέτρεψαν να εισχωρήσουν στον χώρο τους ενώ θα έπρεπε οι συνεταιρισμοί τους να μην επιτρέπουν τέτοιου είδους «μεσολαβήσεις». Οι αναποδιές του καιρού μπορεί να είναι βραχνάς για τον αγρότη, αλλά αυτό δεν τον διαφοροποιεί έναντι άλλων επαγγελματικών κλάδων που μπορεί να μην αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω καιρικών συνθηκών, αλλά λόγω της διεθνούς ύφεσης, λόγω καταστροφών από διαδηλώσεις (που τις ζήσαμε πρόσφατα), λόγω πολλών άλλων και διαφορετικών λόγων.
Άκουσα σε κάποιο δελτίο ειδήσεων, αγρότη να λέει ότι αγόρασε τρακτέρ με δάνειο με την προοπτική ότι τον επόμενο χρόνο θα πουλούσε την σοδειά του πχ προς 25 λεπτά το κιλό…και τελικά πήρε πολύ λιγότερα! Συγγνώμη, αλλά αυτό εμένα μου κάνει λογική του παραλόγου και αυτό το σκεπτικό ΔΕΝ μπορώ να το δεχτώ ως λογικό για την προοπτική μιας επένδυσης.
Δεν μπορείς να «επιχειρείς» λέγοντας «έχει ο Θεός» και να βασίζεσαι σε προοπτικές χωρίς βάση. Δηλαδή ο εν λόγω αγρότης αν πάθαινε μια καταστροφή λόγω κακών καιρικών συνθηκών, αλλά η τιμή του προϊόντος που εμπορεύεται έπιανε 30 λεπτά εκείνη την περίοδο, τι θα έλεγε; Τίποτα…θα κατέβαινε ξανά στους δρόμους ζητώντας από το κράτος (δηλαδή από εμάς) να του πληρώσουμε το τρακτέρ!
Κάποια στιγμή, οι Έλληνες αγρότες πρέπει να αποφασίσουν να συμπεριφέρονται ως επιχειρηματίες και όχι ως επαίτες… Εφόσον εκ των πραγμάτων δεν γίνεται ο κάθε αγρότης ξεχωριστά να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά ακολουθώντας τους νόμους και τις επιταγές του εμπορίου, ας το κάνει μέσω συνεταιρισμών που θα λειτουργούν ως κανονικές επιχειρήσεις. Πρέπει επίσης να καταλάβουν, ότι ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, οφείλονται στους ίδιους και στην άρνηση τους να εκσυγχρονιστούν για να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες προκλήσεις μιας διεθνούς αγοράς που εκ των πραγμάτων είναι σκληρή ως προς τον ανταγωνισμό.
Όλοι μιλάνε για προβλήματα, αλλά κανείς δεν μιλάει για τα εκατομμύρια που έχουν «πέσει» από τα διάφορα κοινοτικά πακέτα και για το που κατέληξαν! Σήμερα τσακώνονται για τις επιδοτήσεις και για το πώς θα καταμεριστούν τα 500.000.000 ευρώ, για χρήματα που θα κληθούμε να τα ξεχρεώσουμε όλοι εμείς οι υπόλοιποι. Αύριο θα γίνει το ίδιο για το νερό που δεν θα έχουν για να ποτίσουν… Μια βόλτα στον Θεσσαλικό κάμπο, φτάνει για να καταλάβει κάποιος την τεράστια σπατάλη που γίνεται σε νερό με τα θηριώδη μπεκ να το σκορπάνε πάνω από τα χωράφια, την στιγμή που υπάρχουν σύγχρονοι τρόποι ποτίσματος που εξασφαλίζουν τεράστια οικονομία στο νερό που είναι πλέον πολύτιμο. Γιατί δεν επενδύουν σε αυτές τις τεχνολογίες; Μήπως γιατί στην περίπτωση μιας τέτοιας επιδότησης θα πρέπει να αποδείξουν ότι τα χρήματα επενδύθηκαν εξ ολοκλήρου για αυτό το σκοπό και αυτό να μη τους συμφέρει;
Εγώ σαν τελικός καταναλωτής, όταν στέκομαι μπροστά στους πάγκους με τα αγροτικά προϊόντα, εξετάζω δύο πράγματα: τιμή και ποιότητα. Δεν εξετάζω αν το ραπανάκι είναι από την Λάρισα ή από την Αίγυπτο. Είναι στο χέρι των αγροτών να φροντίσουν ώστε τα Ελληνικά αγροτικά προϊόντα να είναι ανταγωνιστικά και από πλευράς τιμής και από πλευράς ποιότητας. Δεν φταίνε πάντα οι «άλλοι»… Βρέθηκα πριν από μερικά χρόνια στην κεντρική λαχαναγορά της Αθήνας, παρέα με έναν φίλο μανάβη. Άνοιγες τις κούτες με τα εισαγόμενα προϊόντα που ελέγχονται από μεγάλες εταιρείες τροφίμων και από την πάνω σειρά μέχρι και την τελευταία όλα είχαν την ίδια ποιότητα. Κοίταζες κι ένα καφάσι με Ελληνικά προϊόντα και μόλις σήκωνες την πάνω σειρά με τα καλογυαλισμένα φρούτα Α’ ποιότητας, από κάτω έβλεπες την Β’ και την Γ’ ποιότητα… Όταν ο Έλληνας αγρότης δεν κάνει τίποτα για να με πείσει εμένα σαν καταναλωτή ότι ο ίδιος καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να με κερδίσει, εγώ γιατί θα πρέπει να στηρίξω τους «αγώνες» του;
Το πρόβλημα είναι τεράστιο και πολυδιάστατο, όπως άλλωστε τεράστια είναι και όλα τα υπόλοιπα «φλέγοντα» θέματα που απασχολούν την Ελληνική κοινωνία (βλέπε Παιδεία, Υγεία, κλπ). Ξεκινάει από τις κυβερνήσεις που ποτέ δεν φρόντισαν για την σωστή επιμόρφωση των αγροτών προς κάθε κατεύθυνση και που ποτέ δεν χάραξαν μια εθνική αγροτική πολιτική. Εντείνεται με την έλλειψη ολοκληρωμένης συνεταιριστικής δράσης πάνω σε ορθές επιχειρηματικές βάσεις (επιμόρφωση, έρευνα αγοράς, καθορισμός καλλιεργειών, μείωση κόστους καλλιεργειών, δίκτυο προώθησης κλπ) και προχωράει με την έλλειψη αγροτικού μητρώου για την καταγραφή των πραγματικών επαγγελματιών αγροτών και τον διαχωρισμό τους από τους χιλιάδες αλεξιπτωτιστές «αγρότες» που αντλούν κρατικούς πόρους ακόμα και για το μισό στρέμμα γης που τους άφησε η γιαγιά τους κληρονομιά. Αλλά ακόμα και αυτό το θέμα να λυθεί, εάν οι ίδιοι οι «επαγγελματίες» αγρότες δεν αποφασίσουν να αλλάξουν νοοτροπία στον τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων τους, δεν πρόκειται να αλλάξει απολύτως τίποτα.
Ο Καφετζής
Ήπιαν Καφέ και σχολίασαν