Καφενείον το ελληνικόν

Πρώτη ανάρτηση στον νέο Καφενέ, δεύτερη συνολικά με αυτή στον παλιό Καφενέ. Έλαβα την πρόσκληση από τον Καφετζή και δεν μπόρεσα να αρνηθώ. Προβληματίστηκα! Πως ξεκινάνε ένα θέμα; Στο blog που ξεκίνησα δεν γράφω πολλά, δυο-τρεις λέξεις. Για όσους δεν καταλάβατε, είμαι η Μάνια. Φίλη του Καφετζή και μόνιμος πονοκέφαλος του όταν συναντιόμαστε στην παραλιακή με τα αυτοκίνητα. Είμαι μόνιμος πονοκέφαλος και του άντρα μου που εδώ και 9 χρόνια δεν εννοεί να καταλάβει ότι παντρεύτηκε μια γυναίκα που ζει με το όνειρο να τρέξει σε ένα Ακρόπολις και σε ένα Le Mans 24h! Μακρηγορώ, κάνεις κοιλιά θα πει ο Καφετζής. Περνάω στο διατάυτα.

Να λοιπόν το θέμα μου

Θέμα: Καφενείο.

Τόπος συνάντησης, φίλων, πολιτικών, καλλιτεχνών, εργατών κλπ. Ίσως τα μοναδικά σημεία μιας πόλης ή ενός χωριού όπου μπορούσες να δεις την ταξική διαφορά να εξαφανίζεται. Ο δήμαρχος με τον εργάτη, ο γιατρός με τον ποιητή, ο πολιτευτής με τον φιλόσοφο, ο φτωχός με τον πλούσιο. Ο καφές τους ένωνε όλους. Άλλοτε γλυκύς, άλλοτε βαρύς, άλλοτε σκέτος, άλλοτε συνοδεία γλυκού του κουταλιού ή λουκουμιού. Τόπος ανταλλαγής ιδεών, πολιτικών συγκρούσεων, σημαντικών αποφάσεων, ακόμα και ιστορικών συνομωσιών. Αξίζει να αναφερθώ σε κάποια ιστορικά καφενεία, που οι τοίχοι τους ποτίστηκαν από τις ιδέες και τα χνώτα ιστορικών φυσιογνωμιών:

- Το Καφενείο της Δεξαμενής στο Κολωνάκι. Εκεί μπορούσες να συναντήσεις τον Παπαδιαμάντη και τον Καρκαβίτσα. Τον Σικελιανό, τον Βάρναλη και τον Καζαντζάκη.

- Το Καφενείο του Ζαχαράτου. Αγαπημένο στέκι του Ροϊδη, του Σουρή, του Κονδυλάκη.

- Το Καφενείο η Ωραία Ελλάς στην Αιόλου όπου συγκεντρώνονταν πολιτικοί και αξιωματούχοι, σημείο που στην εποχή του χαρακτηριζόταν ως το κατ’ εξοχήν πολιτικό κέντρο.

- Το Καφενείο Νέον Κέντρο. Εκεί απήγγειλε τα πρώτα του ποιήματα ο Σικελιανός, εκεί σύχναζαν ο Ξενόπουλος, ο Ουράνης, ο Λαπαθιώτης, ο Θεοτόκης.

Τα Καφενεδάκια υπήρξαν και τόπος συνάντησης των συνταξιούχων. Σημεία σύναξης των απόμαχων της ζωής που βρήκαν την ευκαιρία να πουν δυο κουβέντες με τους φίλους τους, να αναπολήσουν, να παίξουν μια πρέφα, μια δηλωτή και εκεί ανάμεσα στον Ρήγα και στον Βαλέ να εκτιμήσουν την πολιτική κατάσταση ή να φιλοσοφήσουν πατώντας στις δικές τους εμπειρίες. Οι Καφενέδες είχαν τους δικούς τους κώδικες. Ο Καφετζής δεν χρειαζόταν να πει πολλά με τον πελάτη, αλλά όταν άναβε η συζήτηση ήταν παρών κι έτοιμος να εκφέρει την δική του γνώμη. Τότε γινόταν ένα με τους πελάτες του, που οι περισσότεροι ήταν πέρα από πελάτες και φίλοι. Αναζήτησα κάποιες πληροφορίες και βρέθηκα μπροστά σε ένα κείμενο που λέει πολλά:”Όταν βρίσκεσαι σ’ ένα καφενείο, νιώθεις πως συμμετέχεις σε κάτι απόλυτα οικείο, απ’ όπου προστατευόμενος, ατενίζεις για λίγο το ρυθμό της πόλης ως παρατηρητής, όσο διαρκεί ο καφές. Και ανάμεσα σε γνώριμα πρόσωπα και ζεστούς ή παγωμένους καφέδες, πόσο πιο ανάλαφρα γίνονται τα ζόρια, οι σχέσεις, οι δουλειές, οι φόβοι, οι έρωτες.” (πατήστε εδώ για να δείτε ολόκληρο το κείμενο).

Για μένα ένας Καφενές είναι ένας χώρος μιας ιδιαίτερης μυσταγωγίας. Οι άνθρωποι, οι μυρωδιές, το κόχλασμα του καφέ στο μπρίκι, οι εφημερίδες που γυρνάνε από τραπέζι σε τραπέζι, τα νέα της γειτονιάς που περνάνε από στόμα σε στόμα. Όλα αυτά μου δημιουργούν την αίσθηση ότι βρίσκομαι σε έναν ιδιαίτερο τόπο συνάντησης κάποιων ανθρώπων. Τόπος απαγορευμένος για εμάς τις γυναίκες. Ας μη ξεχνάμε άλλωστε ότι οι αποφάσεις πάντα παίρνονταν από άντρες, άρα τι πιο φυσιολογικό από το να απαγορεύεται στις γυναίκες η είσοδος στον ναό των καθημερινών αποφάσεων. Όταν ταξιδεύω στην Ελλάδα, πάντα αναζητώ μικρά καφενεδάκια. Αν και γυναίκα, μπαίνω, παραγγέλνω και απολαμβάνω την ατμόσφαιρα. Μου αρέσει που νιώθω “ξένο σώμα”, όχι γιατί δεν είμαι συντοπίτισσα, αλλά γιατί είμαι γυναίκα μέσα σε έναν χώρο καθαρά αντρικό.

Το Κλασσικό Ελληνικό Καφενείο, είναι συνυφασμένο με την φιλοσοφική, μουσική, λογοτεχνική και πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Είναι επίσης συνυφασμένο με την φιλοξενία και με την φιλία, με τις ανθρώπινες στιγμές, με το μοίρασμα του πόνου και με την χαρά. Με θεωρίες αλλά και με εξομολογήσεις. Είναι συνυφασμένο με την κουλτούρα μας. Κακώς λοιπόν κάποιοι αναφέρονται σε αυτά με λέξεις που δεν τους αρμόζουν. Οι αργόσχολοι ήταν και αυτοί μέρος του Καφενείου όπως ήταν και μέρος της κοινωνίας. Ας μη ξεχνάμε ότι γύρω από τον “καφέ” συναθροίζονταν άνθρωποι της κοινωνίας και εκεί, μέσα σε τέσσερις τοίχους και ανάμεσα σε ξύλινες καρέκλες δημιουργούσαν για μερικές ώρες μια δεύτερη, μικρή κοινωνία, κομμάτι της μεγάλης που συνέχιζε να ζει και να υπάρχει έξω από αυτό.

Μάνια